Charakterystyczna cechą jest uogólniony i uporczywy lęk, niezależnie od jakichkolwiek sytuacji zewnętrznych, nie nasilający się lecz tzn. „wolnopłynący”. Do najczęstszych objawów należą:

- uczucie zdenerwowania i niepokoju

- drżenie i napięcie mięśniowe

- przyśpieszone bicie serca i „ucisk” w nadbrzuszu

- pocenie się

- zawroty głowy oraz poczucie pustki

- zaburzenia snu

Osoba obawia się, że zaraz coś złego się wydarzy, że ktoś zachoruje lub będzie miał wypadek.

Terapia poznawczo behawioralna daje możliwości poradzenia sobie z tym zaburzeniem. Dąży do ograniczenia w czasie zamartwiania się, pozwala poznać mechanizmy powstawania lęku, uczy sposobów radzenia sobie z nim.

 

 

 

ZABURZENIA LĘKOWE UOGÓLNIONE

 

 

 

 

FOBIA

Jest to stale powtarzający się lęk przed określonymi sytuacjami, zwierzętami lub przedmiotami, które nie są obiektywnie niebezpieczne. Charakterystyczne dla tego typu lęków jest to, że są one nierealistyczne i wyolbrzymione. W wyniku lęku osoba w typowy dla siebie sposób unika lękorodnych sytuacji lub z przerażeniem przeżywa ich pojawienie się. Przeżywanie lęku może mieć różne nasilenie od lekkiego niepokoju (może dotyczyć większości z nas) do pełnego przerażenia. Lęku nie zmniejsza fakt, że inne osoby nie uważają danej sytuacji za niebezpieczną czy zagrażającą.

Co z tego może wynikać dla naszego funkcjonowania?

Jeśli fobia dotyczy sytuacji, których z powodzeniem, bez większych konsekwencj można unikać, osoba którą dotyka nie szuka pomocy. Zdarza się jednak tak, że fobia jest dla nas ogromnym ciężarem. Przykładem takiej fobii może być agorafobia. Obejmuje ona lęk przed otwartymi przestrzeniami, przed obecnością tłumu, przed oddaleniem się od domu. Funkcjonowanie osoby przeżywającej ten rodzaj fobii jest bardzo utrudnione i zaburzone w wielu obszarach, przede wszystkim zawodowym i społecznym.

Terapia może pomóc uporać się lękiem, co znacząco poprawi jakość i komfort życia danej osoby i co ważne  jej otoczenia. Pozwoli  cieszyć się rzeczami, wcześniej odebranymi przez lęk.

Napad paniki jest to bardzo intensywne przeżycie, które nie jest ograniczone do jakiejkolwiek szczególnej sytuacji. Towarzyszą temu różne objawy, które mogą występować z różnym nasileniem u różnych osób:

- przyśpieszone bicie lub kołatanie serca

- ból  i uczucie duszności w klatce piersiowej

- zawroty głowy

- poczucie nierealności

- pocenie się

- drżenie

- strach przed utratą kontroli nad sobą lub przed chorobą psychiczną

- strach przed śmiercią

Napady występują z różną częstotliwością i trwają zazwyczaj kilka minut, choć czasem mogą trwać dłużej. Osoba przeżywająca napad paniki obawia się, że może mieć zawał serca, udar mózgu lub zemdleć. Jeśli zdarza się to w takiej sytuacji jak autobus czy przebywanie w tłumie, może takiej sytuacji unikać, co znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie. Dotknięci tym zaburzeniem ludzie mogą mieć również obawy przed przebywaniem samemu lub w miejscach publicznych. Po przeżyciu takiego napadu zwykle utrzymuje się obawa przed wystąpieniem kolejnego napadu.

Terapia poznawczo behawioralna pozwala poznać mechanizmy występowania napadów, uczy jak sobie radzić z objawami, co dość szybko przekłada się na poprawę samopoczucia.

 

 

 

 

LĘKI Z NAPADAMI PANIKI

 

 

 

ZABURZENIE STRESOWE POURAZOWE

Jest to szczególnie trudne doświadczenie związane z poważnym wypadkiem komunikacyjnym, przestępstwem (gwałtem, poważnym zranieniem), śmiercią, klęską żywiołową. Traumatyczny może być także rozwód, utrata ciąży a nawet poród.  Tuż po traumie osoby mogą przeżywać objawy ostrej reakcji na stres (poczucie nierealności, obawa utraty kontroli, napięcie, uczucie niepełnego oddechu, przyśpieszone bicie serca, bóle brzucha, omdlenia). Czasem pojawia się znieruchomienie, brak kontaktu z otoczeniem, dezorientacja, gniew, funkcjonowanie „jak automat”. Objawy te są typowe – w ten sposób zdrowy organizm radzi sobie z przeciążeniem. Czasami informacja, że są to „normalne objawy na nienaturalne wydarzenie”, a nie objawy „zwariowania” może być pomocna. Jeżeli jednak objawy te bardzo utrudniają funkcjonowanie i są znacząco nasilone osoba taka powinna zwrócić się o profesjonalną pomoc

Gdy z upływem czasu, miesięcy, lat  intensywność emocji nie maleje można nazwać to zespołem stresu pourazowego (PTSD), którego jednym z objawów są dręczące wspomnienia. Czy u danej osoby wystąpi PTSD może zależeć od wielu czynników: osobowości, kontekstu sytuacyjnego, uzyskanej pomocy. W takim przypadku uzyskanie profesjonalnej pomocy jest niezbędne.

PTSD mogą towarzyszyć objawy:

  • silnego strachu, bezradności, przerażenia
  • dręczące wspomnienia traumatycznego wydarzenia
  • koszmary senne związane z trudnym wydarzeniem
  • objawy fizyczne (np. przyśpieszone bicie serca, zlanie potem, duszność), które pojawiają się nagle, gdy coś (dźwięk karetki, ten sam zapach, sygnał telefonu) przypomni o przeżytym wypadku
  • unikanie wszystkiego, co może przypominać o wydarzeniu (miejsc, przedmiotów, rozmów)
  • wiele rzeczy przestaje cieszyć
  • narasta dystans wobec bliskich
  • lęk, czujność, nadmierna ostrożność

Ważna jest tu właściwa diagnoza i profesjonalna pomoc. W świetle najnowszych badań, najbardziej zalecaną metodą leczenia jest terapia poznawczo–behawioralna i farmakoterapia.

Wszystkie prawa zastrzeżone © Danuta Alicja Pogorzelska 2015

projekt - agata